broodje aap. · kringloop-mythes
„Vegans ontbossen het regenwoud voor hun sojaburgers”
De bewering
“Al die vegans met hun soja zijn juist het probleem — voor sojaburgers en sojamelk wordt het regenwoud gekapt.”
Het korte antwoord
Niet waar. Ongeveer 77% van alle soja wereldwijd gaat naar veevoer en maar zo'n 6% eten mensen zelf, als tofu of sojamelk. De soja achter de ontbossing zit dus vooral in vlees, zuivel en eieren, niet in je sojaburger. Wie ontbossing wil tegengaan, bereikt met minder dierlijke producten het meest.
Waar komt dit vandaan?
“Soja = ontbossing” klopt, en soja heeft een groen, gezond imago waardoor het makkelijk als zondebok dient. Maar bijna niemand ziet welke soja het betreft. Sojabonen worden vooral geperst tot olie én sojaschroot — en dat eiwitrijke schroot is veevoer. Dáár zit het volume.
Wat zegt het onderzoek?
Volgens Our World in Data gaat ~77% van de wereldwijde soja naar veevoer (kip, varkens, vee, kweekvis) en maar ~6% naar directe humane voeding zoals tofu en sojamelk. Soja is verantwoordelijk voor ~12% van de tropische ontbossing; rundvlees is de grootste aanjager, en vlees + oliezaden samen zorgen voor bijna 60% van de ontbossing.
De WWF bevestigt dat het overgrote deel van de soja in veevoer belandt en dat dit de conversie van kostbare gebieden als de Cerrado aanjaagt. Nederland is de grootste soja-importeur van de EU; dat areaal is zo groot als ~driekwart van Nederland — vrijwel allemaal voor de veestapel.
Kern van waarheid?
Zeker: soja-uitbreiding is een écht ontbossingsprobleem, en ook plantaardige eters gebruiken soja. Maar juist omdat het gros via veevoer loopt, doe je met mínder dierlijke producten (en dus minder veevoer) het meest tegen ontbossing. Kies je toch soja-producten, let dan op keurmerken voor ontbossingsvrije/Europese soja.
De kleine stap.
De kleine stap.
Je sojaburger ontbost het regenwoud niet — het gros van de soja verdwijnt in veevoer. Wil je ontbossing tegengaan? Dan helpt één keer per week een plantaardige maaltijd in plaats van vlees aantoonbaar meer. Of je nu flexitariër, vegetariër of veganist bent: elke stap telt, en jij bepaalt het tempo. Meer weten? Lees hoe de sojastroom door onze voedselketen loopt.
Begrijpelijk misverstand, maar het is vrijwel omgekeerd: ~77% van alle soja gaat naar veevoer, en maar ~6% naar producten voor mensen zoals tofu en sojamelk. Soja is inderdaad een grote ontbossingsoorzaak (~12% van de tropen), maar die soja belandt vooral in vlees, zuivel en eieren — via het dier. Je sojaburger is juist een piepklein stukje van het verhaal. Wil je ontbossing tegengaan? Dan helpt mínder dierlijk het meest. Bronnen: https://food4health.com/nl/kennis/broodje-aap/soja-ontbossing-veevoer/
Bronnen
Betrouwbaarheid: OWID (Poore & Nemecek) + CBS leidend; WWF ter bevestiging naast de cijferbronnen, niet als enige bron.